PLBEEN

Pierwszym znanym właścicielem wsi był Tomasz Puchłowicz, w 1561 r. sprawujący funkcję wójta trościanickiego. Z 1578 r. pochodzi pierwsza wzmianka o cerkwi prawosławnej, znajdującej się we wsi. Tradycja głosi, że w miejscu jej powstania mieszkał niegdyś człowiek, cierpiący na opuchliznę. Mężczyzna został uzdrowiony, kiedy na drzewie lipowym objawiła się ikona Bogarodzicy.

Latem 1754 r. nadnarwiańskie okolice nawiedził wielki huragan. Wiatr zniszczył znaczne obszary lasu w okolicy Puchłów, naruszając również starą cerkiew. Dwa lata później ówczesny właściciel wsi, pułkownik Józef Wilczewski, ufundował tu nową świątynię. Już wtedy była znanym sanktuarium Matki Bożej. Znajdująca się tu cudowna ikona Opieki Bogarodzicy przyciągała rzesze pielgrzymów. Mówią o tym słowa starobiałoruskiego kantu:

Твое явленiе всюду Мати была
И страну нашу чудно прославила,
Свидетельствуют в Пухловском приходе
Што дары твоя лiются в народе.

В Пухлах зьявила святая икона,
Там Мати Божа, там есть и заслона,
Ты бо Пречиста Пухлы возлюбила
И чудесами всех нас просветила.

Po pożarze świątyni, w 1773 r. na tym samym miejscu postawiono nową, przeniesioną z nadnarwiańskiego uroczyska Cerkwisko pod Rybołami. Była to niewielka kaplica, dlatego też w 1798 r. wzniesiono w Puchłach cerkiew okazalszą, która przetrwała do 1913 r. Wówczas rozpoczęto budowę nowej, istniejącej do dziś świątyni. Wystrój cerkwi powstał jednak dopiero w okresie międzywojennym.

W 1845 w Puchłach było 14 domów. Właściciel wsi, Roman Kaluchiewicz posiadał 100 dziesięcin ziemi. W tym czasie proboszczem cerkwi był o. Grzegorz Sosnowski, wybitny duchowny i działacz oświatowy. Dzięki jego wysiłkom, już w 1850 r. powstała tu pierwsza w okolicy szkoła elementarna. Przy cerkwi w Puchłach działała biblioteka, licząca 6 tys. voluminów.

Pożary nie oszczędzały tutejszych świątyń. Tragicznym zbiegiem wypadków spłonęła też kapliczka cmentarna, powstała w XIX w. oraz dokumenty dotyczące parafii. Po powrocie mieszkańców z bieżaństwa okazało się, że u szczytu kapliczki znajdują się pszczoły. Dwóch mężczyzn postanowiło dostać się do miodu i przez przypadek zaprószyli ogień. Niektórzy twierdzą, że po pewnym czasie spotkały ich kary: jeden z nich oślepł, a drugi został sparaliżowany. Do dziś w tym miejscu pozostały tylko kamienne schody.

Першым вядомым уладальнікам вёскі быў Тамаш Пухловіч, які ў 1561 г. выконваў функцыі трасцяніцкага войта. У 1578 г. з’яўляецца першая згадка аб праваслаўнай царкве, што знаходзіцца ў вёсцы. Паводле традыцыі, у месцы дзе яна паўстала жыў чалавек, які быў хворы на пухліну. Мужчына быў аздароўлены, у той час калі на ліпавым дрэве аб’явілася ікона Багародзіцы.

Улетку 1754 г. праз наднарвянскія ваколіцы прайшоў вялікі ўраган. Ветрам былі знішчаныя лясныя абшары ў ваколіцы Пухлаў, і знішчылі таксама старую царкву. Праз два гады тагачасны ўладар вёскі палкоўнік Язэп Вільчэўскі, заснаваў тут новы храм, які ўжо ў тыя часы быў вядомым месцам паломніцтва. Цудатворная Ікона Багародзіцы, якая там знаходзілася прыцягвала мноства паломнікаў. Пра гэта сведчаць словы старабеларускага канта:

Твое явленiе всюду Мати была
И страну нашу чудно прославила,
Свидетельствуют в Пухловском приходе
Што дары твоя лiются в народе.

В Пухлах зьявила святая икона,
Там Мати Божа, там есть и заслона,
Ты бо Пречиста Пухлы возлюбила
И чудесами всех нас просветила.

Пасля пажару ў храме, у 1773 г. на тым самым месцы была пастаўленая новая царква, якую перанеслі з наднарвянскага ўрочышча Царквіска пад Рыбаламі. Гэта была невялікая капліца, і таксама таму, ў 1798 г. у Пухлах была пабудаваная больш велічная царква, якая прастаяла да 1913 г. Тады ж распачалося будаўніцтва новага храму, які існуе і сёння. Але ўбранства царквы з’явілася толькі ў міжваенны час.

У 1845 г. у Пухлах было 14 дамоў. Уласнік вёскі Раман Калухевіч валодаў 100 дзесяцінамі зямлі. У той час настаяцелем царквы быў а. Рыгор Сасноўскі, знакаміты святар і дзеяч на ніве асветы. Дзякуючы ягоным намаганням ужо ў 1850 г. тут з’явілася першая ў ваколіцы пачатковая школа. Пры царкве ў Пухлах дзейнічала бібліятэка, якія налічвала 6 тыс. асобнікаў кнігаў.

Пажары не злітасцівіліся над мясцовымі храмамі. У выніку трагічнага збегу абставінаў згарэла таксама каплічка на могілках, якая паўстала ў XIX ст., а разам і дакументы, што датычылі прыхода. Пасля вяртання з бежанства высветлілася, што на верхавіне каплічкі знаходзяцца пчолы. Двое мужчынаў вырашылі дабрацца да мёду і выпадкова запарушылі агонь. Некаторыя сцвярджаюць, што праз нейкі час іх напаткала пакаранне: адзін з іх аслеп, а другі – спаралізаваны. І сёння ў тым месцы засталіся толькі сходы.

First known owner of the village was Tomasz Puchłowicz, in 1561 exercising the role of a village-mayor of Trościanice. The village Orthodox church is first mentioned in 1578. Legend says that a man was suffering from tumescence in the place were it now stands. He was cured when an icon of Virgin Mary appeared on a tree.

In 1754 the surrounding of river Narew were decimated by a powerful hurricane. The wind destroyed much of the forests near Puchłów, as well as damaged the old Orhodox church. Two years later colonel Józef Wilczewski, contemporary owner of the village, donated money for a new temple. Even then it was a known sanctuary of Virgin Mary. The famous icon of Virign Mary's Tutelage is placed here, drawing many pilgrims. The words of Old Byelarussian cant describe this:

Твое явленiе всюду Мати была
И страну нашу чудно прославила,
Свидетельствуют в Пухловском приходе
Што дары твоя лiются в народе.

В Пухлах зьявила святая икона,
Там Мати Божа, там есть и заслона,
Ты бо Пречиста Пухлы возлюбила
И чудесами всех нас просветила.

After the fire that burned the temple, in 1773 a new one was built in the same spot, parts transferred from Cerkwisko forest range near Ryboły. It was a rather small chapel, that is why in 1798 a new, more sumptuous Orhodox church was erected in Puchły. It survived until 1913 and then a new one was started immediately. However, its interior decorations were finished only in the interwar period.

In 1845 there were 14 houses in Puchły. The proprietor, Roman Kaluchiewicz, owned a 100 tithes of land. At that time father Grzegorz Sosnowski, a remarkable man of God and teacher, was a rector of the parish. In 1850 he created the first elementary school in the area. Near the Orthodox church in Puchły there was also a library, containing 6 thousand volumes.

The fires did not spare the local temples. Due to tragic circumstances a local cemetery shrine build in the 19th century and documents about the parish also burned. After the World War I refugees returned it turned out that bees built a hive on the top of the shrine. Two of the refugees tried to get the honey and accidentally started a fire. Some people say that they were punished soon after - one blinded and other paralyzed. Today only stone stairs remain at that place.

Opinie na temat Puchłów

Ocena

@@@

17.08.2011, 13:16

Gdzie można dostać dalszą część słów starobiałoruskiego kantu wykonywanego przez grupę Żemerwa - "Twoje jawlenije wsiudu Mati była", np. na MF HDMC:
http://www.tvp.pl/bialystok/reportaz/felietony-i-relacje/wideo/xxx-hajnowskie-dni-muzyki-cerkiewnej/4660603 od 16 minuty 53 sekundy do 17:51 ??

Czy ten tekst pochodzi z ponad 1000-stronicowego rękopisu Timofieja Sadowskiego z Tyniewicz Dużych ?

Dodaj własną opinię:

Twoja ocena

Weryfikacja - aby dodać opinię, zaznacz Głośnik: