PLBEEN

Wieś wzmiankowana w dawnych dokumentach jako Trościanica, po pomiarze włócznej (XVI w.) rozciągnęła się wzdłuż drogi z Narwi do Zabłudowa. W dolinie Trościanicy (Rudni) już w średniowieczu istniał zakład metalurgiczny, bazujący na miejscowych pokładach rudy darniowej.

W 1576 r. wieś posiadała 74 włóki ziemi słabej jakości i stanowiła centrum wójtostwa. Pierwszymi znanymi z nazwiska mieszkańcami byli: Chwiedko Szymonowicz i Mithkowa Konachowicz. Przed 1602 r. w uroczysku Stawok powstał folwark wójtowski obejmujący 5 włók. Na rzece Trościanicy działały 2 młyny wodne. W wyniku wojen z połowy XVII w. wieś została doszczętnie zniszczona.

Z 1676 r. pochodzą pierwsze wzmianki o cerkwi, wówczas pod wezwaniem św. Piotra i Pawła. Świątynia była drewniana, oszalowana, o jednej kopule, kryta dranicami. W 1773 r. jej proboszczem był o. Szymon Płoszkiewicz. W 1826 r. cerkiew spłonęła, kilka lat później zlikwidowano parafię, a wiernych przyłączono do cerkwi w Puchłach.

W 1867 r. staraniem o. Grzegorza Sosnowskiego wzniesiono cerkiew św. Michała, piękny przykład architektury drewnianej. Dzięki duchownemu, we wsi powstała szkoła elementarna, przekształcona potem w męską szkołę cerkiewno-nauczycielską z kursem rolnictwa i rzemiosła. W 1887 r. uczyło się tu 166 chłopców. Placówka stała się ośrodkiem kształcenia kadr pedagogicznych dla szkół cerkiewno-parafialnych. Od 1893 r. dzięki staraniom dyrektora o. Flora Sosnowskiego, szkoła zwana też seminarium nauczycielskim, mieściła się w okazałym, murowanym budynku w uroczysku Stawok.

Ukształtowany przed wiekami układ przestrzenny wsi, zachował się do dziś. Domy po jednej stronie ulicy ustawione są tyłem (komorą, spiżarnią) do drogi, a po drugiej stronie – przodem (kuchnią i pokojami). Taki układ wynika z tego, iż spiżarnie lokowane były po północnej (chłodniejszej) stronie chaty, dla ułatwienia przechowywania żywności.

Вёска, якая згадваецца ў старых дакументах як Трасцяніца, пасля валочнай памеры (XVI ст.) распасцерлася ўздоўж дарогі з Нарвы ў Заблудаў. У даліне Трасцяніцы (Рудні) ўжо ў сярэднявеччы існаваў металургічны завод, закладзены на мясцовых радовішчах балотнай руды.

У 1576 г. вёска валодала 74 валокамі зямлі невысокай якасці і з’яўлялася цэнтрам староства. Першымі вядомымі па прозвішчы жыхарамі былі: Хведка Шымановіч і Міткова Канаховіч. Перад 1602 г. ва ўрочышчы Ставок узнік фальварак войта, які займаў плошчу ў 5 валокаў. На рацэ Трасцяніцы дзейнічалі 2 вадзяныя млыны. У выніку войнаў сярэдзіны XVII ст. вёска была знішчаная дашчэнту.

1676 г. датуюцца першыя згадкі аб царкве, у той час у гонар св. Пятра і Паўла. Гэта быў драўляны храм, абшаляваны, з адным купалам, крыты дранкай. У 1773 г. настаяцелем прыхода быў а. Сымон Плашкевіч. У 1826 г. царква згарэла, праз некалькі гадоў быў ліквідаваны прыход, а вернікаў далучылі да прыходу ў Пухлах.

У 1867 г. дзякуючы намаганням а. Рыгора Сасноўскага была ўзведзеная царква св. Міхала, выдатны прыклад драўлянай архітэктуры. Дзякуючы святару, у вёсцы з’явілася пачатковая школа, якая пазней была пераўтвораная ў мужчынскую царкоўна-настаўніцкую школу, дзе выкладаўся курс сельскай гаспадаркі і рамёстваў. У 1887 г. у школе вучылася 166 хлопцаў. Навучальная установа стала асяродкам педагагічных кадраў для царкоўна –прыхадскіх школаў. З 1893 г. дзякуючы намаганням дырэктара а. Флора Сасноўскага, школу таксама называлі настаўніцкай семінарыяй, яна месцілася ў мураваным будынку былога фальварка ва ўрочышчы Ставок.

Спрадвеку сфармаваная сістэма забудовы вёскі захавалася да сёння. Дамы з аднаго боку вуліцы размешчаныя задняй часткай (каморай) да дарогі, а з іншага боку – перадам (кухняй і пакоямі). Такая забудова абумоўленая тым, што каморы размяшчаліся з паўночнага (больш халоднага) боку хаты, каб аблегчыць захоўванне харчоў.

Village noted in the old documents as Trościanica, measured in the 16 century as spreading across the road from Narew to Zabłudowo. In the Trościanica (Rudnia) valley existed a medieval metallurgy workshop, using the local bed of meadow ore.

In 1576 the village meted 1184 hectares of a poor-quality soil and was a residence of village-mayor. The firs dwellers known by name were: Chwiedko, Szymonowicz and Mithkowa Konachowicz.Before 1602 an 80 hectares grange was created on the Stawok forest range. Two water wheels worked on the river Trościanica. The village was burnt to the ground during the 17th century wars.

The first mention of the Orthodox church, dedicated to St. Piotr and Paweł, are dated back to 1676. The temple was wooden, with one dome and covered with planks. In 1773 father Szymon Płoszkiewicz served as a rector. In 1826 church went up in flames, a few years later the parish was disbanded, and faithful joined the Orthdox church in Puchły.

Thanks to father Grzegorz Sosnkowski, a new temple dedicated to St. Michał was erected in 1867. It is a beautiful example of wooden architecture. Father Grzegorz also founded an elementary school, later changed into male Orthodox-methodological school of agriculture and craftsmanship. In 1887 it had 166 pupils. The establishment became an educational centre for future teachers of local parish schools. Since 1893, thanks to father Folr Sosnowski, the school, also called teacher seminary, was placed in a sumptuous, brick building in Stawki forest range.

The special configuration of the village, moulded in those times, remains today. Houses on one side of the street are placed with their backs (pantries) facing the road, on the other side - with their fronts (kitchens and rooms). This configuration stems from a rule stating that pantries should be build on the Northern (colder) part of the house to help keep the food fresh.

Opinie na temat Trześcianki

Ocena

Julianna

25.01.2011, 18:33

Trześcianka to chyba najpiękniejsza wieś w tej części Podlasia - malowniczo położona w dolinie Narwi, urzeka urokiem drewnianych chat z bogato zdobionymi oknami. Misternie wykonane dekoracje okienne i narożniki nie tylko cieszą oko, lecz również świadczą o wysokim poziomie poczucia estetyki i dobrym guście mieszkańców wsi. Ta oryginalna wizytówka regionu to ewenement w skali już njie tylko kraju, lecz również Europy, potrzebujący mimo wszystko reklamy i promocji. Dlatego tym bardziej cieszy mnie inicjatywa "Drzewo i sacrum". Gratuluję i czekam na więcej :)

Dodaj własną opinię:

Twoja ocena

Weryfikacja - aby dodać opinię, zaznacz Dom: